1. Mục đích và ý nghĩa của Quy tắc ứng xử
Thông tư 03/2026/TT-BGDĐT không chỉ bảo đảm chuẩn mực về nhận thức, thái độ của nhà giáo mà còn hướng tới các mục tiêu:
- Xây dựng môi trường an toàn: Phòng, chống tiêu cực và bạo lực học đường, tôn trọng sự khác biệt và khuyến khích đổi mới, sáng tạo.
- Ứng xử trong môi trường số: Quy định rõ trách nhiệm của nhà giáo khi tham gia hoạt động trên các nền tảng mạng xã hội và không gian mạng.
- Cơ sở pháp lý thống nhất: Giúp các cơ sở giáo dục triển khai quy tắc ứng xử phù hợp với thực tiễn tại đơn vị.
2. Những quy tắc ứng xử chung trọng tâm
Nhà giáo cần tuân thủ nghiêm túc các quy chuẩn đạo đức và tác phong nghề nghiệp:
- Tận tụy và trung thực: Giảng dạy đúng mục tiêu, nguyên lý giáo dục; trung thực trong học tập và nghiên cứu khoa học.
- Mẫu mực và nêu gương: Giữ gìn danh dự, nhân phẩm; thực hiện lối sống lành mạnh, tích cực; thực hành tiết kiệm và chống tham nhũng, bệnh thành tích.
- Tác phong văn minh: Ngôn ngữ trong sáng, đúng mực; trang phục gọn gàng, lịch sự, phù hợp với môi trường giáo dục.
3. Quy tắc ứng xử trong các mối quan hệ cụ thể
Thông tư quy định chi tiết hành vi ứng xử của nhà giáo đối với các nhóm đối tượng:
- Với người học: Luôn yêu thương, bao dung, tôn trọng và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của học sinh. Tuyệt đối không phân biệt đối xử, xúc phạm, gây tổn thương hoặc gian lận kết quả đánh giá.
- Với đồng nghiệp và cán bộ quản lý: Đoàn kết, hợp tác, chân thành giúp đỡ lẫn nhau; phê bình và tự phê bình thẳng thắn, mang tính xây dựng. Chấp hành nghiêm túc sự phân công và chỉ đạo của cấp quản lý.
- Với cha mẹ học sinh: Chủ động phối hợp, chia sẻ thông tin trung thực về quá trình học tập của học sinh; không áp đặt hoặc vụ lợi từ cha mẹ học sinh.
- Với cộng đồng: Ứng xử lịch thiệp nơi công cộng; tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo, bảo vệ môi trường và đặc biệt là chủ động tuyên truyền chống tin giả liên quan đến giáo dục trên mạng xã hội.
4. Những hành vi bị nghiêm cấm
Để bảo vệ uy tín danh dự nhà giáo, Thông tư nghiêm cấm:
- Lợi dụng danh hiệu nhà giáo để vi phạm pháp luật hoặc tư lợi cá nhân.
- Hút thuốc lá, sử dụng đồ uống có cồn, chất cấm khi thực hiện nhiệm vụ.
- Thờ ơ, né tránh hoặc che giấu các hành vi vi phạm của người học hoặc đồng nghiệp.
Thông tư 03/2026/TT-BGDĐT chính thức có hiệu lực từ ngày 30/01/2026, thay thế cho các quy định cũ về đạo đức nhà giáo năm 2008. Việc thực hiện nghiêm túc quy tắc này không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là cách để mỗi nhà giáo khẳng định vị thế và uy tín của mình trong lòng học sinh và xã hội.