1. Tổng quan về Nghị định số 98/2026/NĐ-CP
Nghị định số 98/2026/NĐ-CP bao gồm các quy định chi tiết về hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, mức phạt tiền, biện pháp khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực bảo trợ xã hội và trẻ em.
Thời hiệu xử phạt: Là 01 năm kể từ ngày hành vi vi phạm kết thúc hoặc bị phát hiện.
Mức phạt tiền tối đa: Đối với cá nhân là 50.000.000 đồng và đối với tổ chức là 100.000.000 đồng. Đối với cùng một hành vi vi phạm, mức phạt của tổ chức gấp 02 lần mức phạt của cá nhân.
Hiệu lực thi hành: Nghị định có hiệu lực từ ngày 16 tháng 5 năm 2026, chính thức thay thế Nghị định số 130/2021/NĐ-CP.
2. Các nhóm hành vi vi phạm nổi bật và mức xử phạt
Lĩnh vực bảo vệ trẻ em
Nghị định siết chặt các quy định nhằm ngăn chặn hành vi xâm hại và bỏ rơi trẻ em:
Hành vi cố ý bỏ rơi trẻ em: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.
Bạo lực trẻ em: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với các hành vi như bắt nhịn ăn, nhịn uống, lăng mạ, xúc phạm nhân phẩm hoặc cô lập trẻ em.
Bóc lột trẻ em: Hành vi tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn có mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Xâm phạm đời tư: Công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em mà không được sự đồng ý có thể bị phạt đến 30.000.000 đồng.
Lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và người khuyết tật
Gian dối chính sách: Phạt tiền lên đến 5.000.000 đồng đối với hành vi khai báo gian dối để hưởng trợ cấp xã hội, hỗ trợ kinh phí chăm sóc hoặc để được tiếp nhận vào cơ sở bảo trợ xã hội.
Vi phạm quyền người khuyết tật: Hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc cản trở người khuyết tật sống độc lập, hòa nhập cộng đồng bị phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
Trục lợi từ người yếu thế: Phạt tiền đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của người khuyết tật để trục lợi.
3. Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả
Bên cạnh phạt tiền, Nghị định còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 01 đến 06 tháng.
Các biện pháp khắc phục hậu quả mang tính nhân văn và triệt để cũng được áp dụng như:
Buộc xin lỗi khi có yêu cầu.
Buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho đối tượng bị xâm hại.
Buộc thu hồi, xóa, gỡ bỏ thông tin xâm phạm đời tư hoặc thông tin gây hại trên môi trường mạng.
Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do hành vi vi phạm.
4. Trách nhiệm tuyên truyền và thực thi
Bộ trưởng Bộ Y tế chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện Nghị định này trên phạm vi toàn quốc. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, Công an nhân dân, Quản lý thị trường và các cơ quan thanh tra chuyên ngành có thẩm quyền lập biên bản và xử phạt theo quy định.
Việc ban hành Nghị định 98/2026/NĐ-CP không chỉ tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác quản lý nhà nước mà còn góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong việc chăm sóc và bảo vệ các đối tượng bảo trợ xã hội, đặc biệt là trẻ em trong kỷ nguyên mới.
Nguồn tài liệu: Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ.